متن

سقف، جزئی از اصلی ترین اجزای ساختمان سازی می باشد که اگر به نحو احسن انجام شود، می تواند در زیبایی ساختمان، جلوگیری از اتلاف انرژی (با عایق نمودن در برابر گرما و سرما)، و ... بسیار تاثیر گذار باشد. سقف ساختمان باید مقاومت بسیارخوبی داشته باشد که هر مهندس و یا استادکاری با توجه به بودجه کارفرما، نوع سقف را مشخص می کند. اما همین سقف ها نیز انواع مختلف با کاربردها، مزیت ها و معایب دارند که شرکت مهندسی ژوپین قصد دارد در این مقاله به شرح آن بپردازد.

دلیل این همه تنوع برای سقف ساختمان چیست؟

سقف ساختمانی در زمان های پیشین، با آجر و ملات ( مخلوط شن؛ آب و سیمان) ساخته می شد. این سقف ها به دلیل این که مهندسی ساز نبودند، کارایی بالایی در زمینه ساخت و ساز نداشتند. اما در زمان حال و با روی کار آمدن متریال های جدید ساختمانی برای دیوار یا سقف ها؛ می توان گفت که کدام یکی از انواع سقف های ساختمانی بهترین انتخاب برای بنا می باشد. البته برای خواندن مقاله های بیشتر در زمینه ساختمان سازی توصیه می کنیم تفاوت پنجره ترمال بریک و پنجره upvc را بخوانید. حال در عنوان های ذیل با تعدادی از سقف های ساختمانی رایج آشنا خواهید شد.

سقف ساختمانی تیرچه بلوک

سقف ساختمانی که از جنس تیرچه بلوک ساخته می شود، رایج ترین نوع سقف برای ساختمان سازی می باشد. در اجرای این سقف ساختمانی تیرچه (تیرآهن کوچک) نقشی همچون تیر فرعی را بازی می کند که فواصل موجود میان تیرچه ها با بلوک ، از بین می رود. لازم به ذکر است قیمت مناسب و کارایی بیشتر تیرچه بلوک، سبب محبوبیت آن میان کارفرماها می باشد. 

سقف ساختمانی که از تیرچه بلوک شکل می گیرد از وزن بسیار پایینی برخوردار است که در بیشتر بناها با ساختار فلزی، ساختار آجری و ساختار بتنی اعمال می شود. از مزیت های سقف تیرچه بلوک علاوه بر وزن سبک، مقاومت بالا در مقابل نیروهای افقی وارد شده به ساختمان است. در این نوع سازه سقفی ساختار ساختمان و سقف به صورت هماهنگ و یکپارچه بوده که جک های زیر سقفی در این نوع سقف، کاربرد ندارند.

سقف ساختمانی دال بتنی

دال بتنی، از دیگر سقف های ساختمانی است که در دسته سقف های سنگین وزن قرار می گیرد. دال بتنی از نظر قطر 10 تا 50 سانتی متر بوده که در سقف طبقه های ساختمانی اعمال می شود. سقف دال بتنی دوام بالایی مقابل زلزله، صوت، حرارت و ... دارد که سبب محبوبیت آن شده است. ولی این نوع سقف همانطور که وزن سنگینی دارد، دارای هزینه های سنگین برای ساختمان سازی هم می باشد.

مقاله مرتبط : مقایسه چوب ترمووود و چوب پلاست

سقف ساختمانی دال بتنی برای هر سازه ای مناسب نبوده و بیشتر برای بناهایی وسیع مانند کارخانه ها، مرکز های صنعتی و ... کاربرد دارد. این نوع سقف از آرماتور و بتن تشکیل شده که بیشتر مهندس های ساختمانی از جمله مهندسان شرکت ژوپین، در بیشتر نقشه های معماری خود استفاده می کنند. شاید بپرسید دال به چه معنی است؟ قسمتی از ساختار آن می باشد که به طور یکپارچه از فولاد و بتن تشکیل شده است.

سقف ساختمانی عرشه فولادی

ورقه های گالوانیزه ای که به صورت ذوزنقه هستند را سقف عرشه فولادی می نامند. سازه این نوع سقف از گل میخ، میلگرد، بتن و ورق گالوانیزه تشکیل شده که هم وزن سبک و هم قیمتی اقتصادی دارد. از مهم ترین مزیت های این سقف ساختمانی استفاده همزمان بتن ریزی و سقف گذاری در تمامی طبقه ها است. 

سقف ساختمانی عرشه فولادی را اگر بخواهید با سقف تیرچه بلوک مقایسه کنید، مسلماً سقف عرشه فولادی جایگزین بهتری خواهد بود. علاوه بر تمامی موارد ذکر شده ایمنی سقف عرشه فولادی (به دلیل یکپارچه بودن) در حین کار بیشتر بوده و کارگران با خاطری آسوده می توانند در زیر این سقف کارهای خود را انجام دهند. 

انواع سقف عرشه فولادی شامل کامپوزیتی، عرشه سلولی و عرشه دهانه بلند می شود که هر کدام طبق نظر مهندس ناظر بر روی سقف اجرا می گردند. اما شاید بپرسید نقش گلمیخ در این نوع سقف ساختمانی چیست؟ قسمت هایی از عرشه فولادی باید گلمیخ زده شود تا استحکام سازه را بیشتر کند که بخش مهمی از سقف عرشه فولادی همین گلمیخ است. گلمیخ توسط دستگاه جوش قوس الکتریکی بر روی سقف نصب می شود.

آگاه شوید :تفاوت پارکت و لمینت در چیست؟

جزئیات بیشتر درباره سقف ساختمانی عرشه فولادی 

سقف ساختمانی ذکر شده باید مراحلی همچون نورد سرد ورقه های فلزی (فولاد)، منتقل کردن ورقه ها به مکان ساختمان، نصب ورقه ها، ثابت نمودن ورق گالوانیزه، پَرچ گلمیخ، میلگرد گذاری و بتن ریزی را طی کند تا این سقف شکل بگیرد. از عیب های این سقف ساختمانی استفاده از تدابیر ویژه است که باید توسط مهندسان و متخصصان این زمینه اجرا شود. ضمن این که این نوع سقف از نظر اجرایی بسیار مشکل بوده و از نظر هزینه هم فیمت بالایی دارد. مهم ترین عیبی که در این نوع سقف دیده می شود، لرزش های شدید است.

تیرچه کرومیت، سقفی با سرعت بالای اجرا

تیرچه کرومیت؛ نوعی از سقف های تیرچه بلوک می باشد که کمی ساختار آن با تیرچه بلوک متفاوت است. در تیرچه کرومیت، تیرچه فلزی با روی باز اعمال می شود و فضاهای خالی میان تیرچه ها با کامپوزیت، بلوکه های سیمانی، پلی استایرن و ... پر می شوند. سقف تیرچه کرومیت بسیار منسجم بوده و از قوام کافی برخوردار است. 

تیرچه کرومیت به دلیل این که به شمع بندی ساختمان نیاز ندارد، باعث می شود تا سرعت اجرای پروژه ساختمانی بالا رود. تیرچه کرومیت وزن بسیار سبک تری نسبت به تیرچه بلوک دارد که سبب وزن کم پروژه ساختمانی می شود. اجرای سقف تیرچه کرومیت بدین گونه است که ضلع پایینی ساختمان با یک تسمه و در جان ساختمان، از میلگرد خم شده استفاده می گردد. قیمت تیرچه کرومیت بسیار به صرفه است.

سقف ساختمانی وافل

سقف ساختمانی وافل که با نام دال دو طرفه هم شناخته می شود، از دیگر انواع سقف های ساختمانی است که به صورت قابلمه ای ساخته می شود. البته سقف قابلمه ای و سقف مشبک از نام های دیگر سقف وافل هستند که به دلیل هزینه پایین این نوع سقف ساختمانی، از دیگر سقف ها مانند مجوف و عرشه فولادی بسیار محبوب تر است. زیر سازی سقف ها، چیدن قالب های وافل، آرماتور بندی سقف، بتن ریزی و قالب برداری مراحل اجرای سقف وافل هستند. 

از سقف ساختمانی وافل، برای بناهایی نظیر پارکینگ های سقف دار، بیمارستان ها، فرودگاه و ایستگاه های سرپوشیده، سوله های صنعتی و ... استفاده می گردد. مهم تری مزیت سقف وافل اجرای سریع آن است که دلیلش هم احتیاج نبودن به میلگرد تقویت کننده ها به تیر کوتاه تر می باشد. در این نوع سقف بتن ریزی به طور یک نواخت بدون اضافه کردن لغزنده کننده انجام می پذیرد که از مزیت های سقف وافل است.

سقف ساختمانی کامپوزیت 

سقف کامپوزیت نوع دیگری از سقف های ساختمانی می باشد که بتن و فلز این سازه را تشکیل می دهند. آرماتور حرارتی، بتن، تیر فرعی و برش گیر و ... از اجزاء تشکیل دهنده سقف ساختمانی کامپوزیت می باشند. این سقف در ساختمان هایی با ساختار فلزی (اسکلت فولادی) بیشتر استفاده می شود. 

یونولیت در سقف ساختمانی کامپوزیت قابل استفاده نیست و برای نازک کاری و پیدایش سطح یکدست، سقف رابیتس یا سقف کاذب کاربرد دارد. برش گیرهای استفاده شده در سقف کامپوزیت، گلمیخ نام دارند که عهده دار متصل بودن ورق ها به تیرهای فرعی ساختمان می باشد.

سقفی جذاب به نام متحرک

حتما شما هم در فیلم ها ساختمان هایی را دیده اید که قابلیت روباز و سرپوشیده را دارا هستند. این سقف های ساختمانی به نام سقف متحرک شناخته می شود که بیشتر برای استخرها، کافه رستوران ها و ... استفاده می شود. نیروی محرک این سقف ساختمانی، موتور برقی بوده که با ایجاد نیروی لازم، سقف را بسته یا باز می کند. متریال های متفاوتی برای سقف متحرک استفاده می شود که بیشتر پارچه ای هستند. این پارچه ها جنسی متفاوت داشته که با آلومینیوم اتقام می شوند.

سقف ساختمانی سبک به نام کاذب 

سقف کاذب یکی دیگر از رایج ترین سقف ها برای ساختمان می باشد که نصب آن باید پس از گذاشتن لوله های تاسیساتی انجام شود. سقف کاذب بسیار سبک بوده و از موادی همچون الیاف پلیمری، توری، گچ و برخی افزودنی ها ساخته می شود. کناف، پی وی سی و یا رابیتس از انواع دیگر سقف کاذب هستند.

سقف ساختمانی کاذب از محاسنی نظیر سبک بودن، مقاوم بودن در برابر حرارت، اجرای راحت و ایمن، مقاوم در برابر رطوبت و ... برخوردار است. سقف کاذب بسیار آسان در میان تیرچه ها به سقف اصلی ساختمان وصل خواهد شد. قیمت سقف کاذب بسیار ارزان بوده و برای بیشتر کارفرماها بهترین گزینه خواهد بود.

سقف ساختمانی سیاک

سقف سیاک یکی از راه های سقف تیردال و یک طرفه می باشد که قبل از بتن ریزی، باید به یک مسئله توجه کرد. باید دقت کنید که شمع فلزی، شمع چوبی و یا آرماتورهای ساختمانی به خوبی در دال ها و تیرچه های آهن قرار بگیرد. در این روش بلوک های بتنی و سفالی حذف می گردند و سبب کم کردن وزن ساختمان می شوند. البته غیر از موارد ذکر شده، سقف سیاک از نشت شیرابه های بتن می کاهد و در نتیجه کیفیت بتن بسیار بالا می رود. 

دقت کنید برای اجرای سقف سیاک باید نقشه بنا با نقشه لوله های تاسیساتی هماهنگ باشد تا لوله ها زیر و بین تیرچه ها قرار بگیرند. سقف ساختمانی سیاک مزایای دیگری دارد که از جمله آن می توان به ایجاد سطح صاف، کاهش وزن بنا، عبور لوله های تاسیساتی از سقف، نصب آسان، حمل و نقل راحت و ... اشاره کرد.

سقف ساختمانی یوبوت

از دیگر سقف های ساختمانی که در ساخت و ساز کاربرد دارد، سقف یوبوت است. این نوع سقف برای سبک نمودن سقف بنا استفاده می گردد که از اجزای سازنده سازه ساخته نمی شوند و تنها دلیل برای استفاده از سقف یوبوت، حذف نمودن بتن ها و پیدایش حفره در دال ها می باشد. ظاهر این نوع سقف ساختمانی شبیه مشبک می باشد که در نوع خود جالب است.

زمانی که سقف یوبوت اجرا می شود، در اول کار باید قالب تخت زیر دال ها را بست. سپس به شبکه ارماتور رسیده و یوبوت ها مانند نقشه طراحی شده ساختمان اعمال می شوند. این سقف ساختمانی دارای یک عیب بزرگ می باشد که آن هم استحکام بسیار پایین در برابر شکنندگی ها و خورد شدگی ها است که باید در زمان اجرای سقف باید احتیاط کامل رعایت شود.

سقف ساختمانی تیردال

سقف تیردال، نوع دیگری از سقف ساختمانی می باشد که شباهت بسیاری با سقف کامپوزیت دارد. فقط یک تفاوت کوچک میان این 2 سقف ساختمانی وجود دارد که آن هم تیرهای این سقف ها به جای آهنی، بتنی هستند. این نوع سقف در سازه های فولادی به طور از پیش ساخته شده اعمال می شود.

سقف ساختمانی کوبیاکس

سقف کوبیاکس از نوع دیگر سقف های ساختمانی می باشد که از سال های دوری تا کنون، در صنعت ساختمان سازی رواج داشته است. این نوع سقف ساختمانی مشابهت بسیاری به دال 2 طرفه دارد و تنها یک تفاوت میان این دو سقف ساختمانی لحاظ می شود.

در سقف ساختمانی کوبیاکس به طور منظم گوی های میان تهی سبک را کنار هم می گذارند تا در زمان بتن ریزی، این قسمت از ریزش بتن مصون بماند. پلی اتیلن بازیافتی و پلی پروتیین از اجزای تشکیل دهنده این گوی های کوچک هستند. از معایب این نوع سقف ساختمانی می توان به هزینه بالا، سرعت پایین در اعمال و ... اشاره کرد.

سقف ساختمانی پیش تنیده

سقف پیش تنیده از ساختار تعدادی کابل با دوام کشسانی بالا شکل گرفته که جایگزین آرماتور ساختمانی می شود. کابل هایی که در این سقف وجود دارد به 2 سر تیرآهن گره زده می شوند و از گره هایی مقاوم برخوردار می باشند. وظیفه این کابل ها، خنثی کردن بارهای ثقلی است، چون پس از رها شدن به حالت اولیه خود باز می گردند.

پس از این فرایند تار خنثی زیر بتن قرار گرفته و در مقابل نیروی ایجاد شده توسط بارهای ثقلی ساختمان قرار می گیرد. این نوع سقف مزایای فراوانی دارد که از جمله آن ها می توان به اعمال دهانه زیاد با حداقل ستون یا بدون ستون اشاره کرد. این نوع سقف ساختمانی برای پایداری تونل ها، ساخت پل و سقف های دال بتنی استفاده می گردد که از وزنی فوق العاده سبک برخوردار می باشد.

سقف روفیکس

سقف مرکب با قالب ماندگار را سقف ساختمانی روفیکس می نامند که می توان گفت از خانواده دال بتن آرمه و بتن مرکب است. این سقف صفحه ی فلزی مشبکی دارد که به طور موازی و در فاصله های معین، پروفیل های طولی جایگذاری می گردند. جالب توجه است که در این سقف 7 ناودان تعبیه شده که شکلی همانند(V) دارند. البته هفت هزار شبکه هم در این سقف ساختمانی استفاده می شده است.

سقف روفیکس همانند تیرچه کرومیت و تیرچه بلوک، وزن بسیار سبکی داشته و بر ساختمان، بار اضافی وارد نمی کند. به طور دقیق تر بخواهیم بگوییم این سقف ساختمانی، 40 درصد از وزن مرده بنا را می کاهد. چون مصالح فولادی استفاده شده در ساختار بنا (اسکلت)بسیار اندک تر از دیگر سقف ها است.

سقف طاق ضربی؛ نوستالژی ترین سقف

شاید شما هعم نام این سقف را از زبان استا بناهای قدیمی زیاد شنیده باشید که در ساخت و سازهای پیشین بسیار متداول بوده اند. اما با به روی کار آمدن متریال های جدید در صنعت ساختمان، دیگر کاربردی نداشته و مورد استفاده قرار نمی گیرد. دسترسی به مصالح و نیاز نبودن به قالب از ویژگی های این نوع سقف می باشد. البته این نوع سازه دوام و قدرت فشار بالایی نداشته که از معایب این نوع سقف ساختمانی به شمار می رود.

حال که شما تا بدین جای مطلب با تمامی سقف های ساختمانی آشنا شده اید، می توانید به صورت دقیق و درست بهترین سقف را بریا ساختمان خود انتخاب نمایید. البته بهتر است که قبل اجرای هر ساخت و ساز، با مهندسان مجرب در این زمینه، مشاوره کنید تا بهترین نتیجه را بگیرید. شرکت طراحی و مهندسی ژوپین با سال ها سابقه و دانش علمی می تواند راهکارهای مناسبی را به شما دهد.